چێکرنا بریانیێ دگەل مریشکێ
چێکرنا بریانیێ ب مریشکێ گەشتەک د جیهانا تام و بهاراتێن رەسەن دا :
بریانی ب مریشکێ ئێکە ژ ناڤدارترین و حەزژێکریترین خوارنان ل جیهانا عەرەبی و نیڤکیشوەرێ هندێ، ئەو نە بتنێ ژەمەکا خوارنێ یا ئاسایی یە، بەلکو تابلۆیەکا هونەری یە کو رەنگ و بێهن و تام تێدا د گونجاینە. رەگ و ریشالێن ڤێ خوارنێ ڤەدگەرن بۆ چێشتخانا هندی و فارسی، و ب رێکا کاروانێن بازرگانی و گەشتان هاتیە ڤەگوهاستن دا کو ببیتە پشکەکا سەرەکی ژ سەر مێزێن مە د هەلکەفت و جەژن و کۆمبوونێن خێزانی دا. بریانی ب تەخێن خۆ یێن رێکخستی ژ برنجێ بەسمەتی یێ درێژ، و پارچێن مریشکێ یێن نەرم و بهارات کری، دگەل پیازێن سۆرکری کو شریناهیەکا سادە ددەتێ دهێتە نیاسین.
د ڤێ بابەتێ دا، ئەم دێ تە بەینە گەشتەکا چێکرنا خوارنێ یا خوش دا کو گاڤ ب گاڤ فێری چێکرنا بریانیا مریشکێ یا بێوێنە ببین کو هەڤرکیێ دگەل خوارنێن خوارنگەهێن هەرە مەزن بکەت، ب مسۆگەرکرنا بکارئینانا کەرەستێن هەین و رێکارێن روون و ئاشکەرا.
ئێکەم: پێدڤیێن بۆ ئامادەکرنا بریانیێ
بۆ دەستکەفتنا ئەنجامەکێ نایاب، باشترە پێدڤی بهێنە دابەشکرن بۆ سێ پشکێن سەرەکی دا کو کارێ ئامادەکرنێ ب ساناهی بکەڤیت.
پێدڤیێن تەبلاندنا مریشکێ:
- مریشکەکا کامل یا پارچەکری بۆ هەشت پارچان و بێ پیست، یان کیلۆیەکا سینگ و رانێن مریشکێ ب دلێ تە.
- ئێک کۆپێ ماستێ سروشتی.
- کەچکەکێ مەزن یێ سیر و زەنجەفیلا تەزە یا هاتیە قوتان.
- کەچکەکێ بچیک یێ زەردەچەوێ.
- کەچکەکێ بچیک یێ بیبەرا سۆر یا تیژ.
- کەچکەکێ مەزن یێ بهاراتێن گەرەم ماسالا یێن هندی.
- کەچکەکێ بچیک یێ کزبرەیا حشک یا قوتای.
- ئاڤا لیمۆنەکێ.
- کەچکەک و نیڤ یێن بچیک ژ خویێ.
پێدڤیێن کەلاندنا برنجی:
- سێ کۆپێن برنجێ بەسمەتی یێ درێژ، یێ هاتیە شیشتن و بۆ دەمێ نیڤ دەمژمێرێ د ئاڤێ دا هاتیە تەقاندن.
- رێژەیەکا زۆرا ئاڤا کەلیای بۆ کەلاندنێ.
- بهاراتێن دروست: دوو دارێن دارچینێ، پێنج دەنکێن هێلێ، پێنج دەنکێن مێخەکان، و دوو گەلێن غارێ.
- دوو کەچکێن مەزن یێن خویێ (برنج پێدڤی ب ئاڤەکا ب خویە دا کو تامەکا خوش بدەت).
- کەچکەکێ مەزن یێ زەیتێ.
پێدڤیێن تێکەلا بریانیێ و تەخان:
- سێ پیازێن مەزن یێن هاتیە پارچەکرن بۆ شەریتیێن گەلەک تەنک.
- دوو تەماتێن مەزن یێن هویرکری.
- چارەکا کۆپەکێ ژ گەلێن نەعنایا تەزە یا هویرکری.
- چارەکا کۆپەکێ ژ گەلێن کزبرەیا کەسک یا تەزە یا هویرکری.
- سێ بیبەرێن کەسک یێن تیژ کو ژ ناڤەراستێ هاتبنە بڕین.
- نیڤ کۆپێ زەیتێ یان روینێ کوردی.
- چارەکا کۆپەکێ شیرێ گەرم کو هندەک زەعفەران یان رەنگێ خوارنێ یێ زەرد تێدا بیت.
دووەم: رێکا ئامادەکرنێ ب درێژی
گاڤا ئێکەم: تەبلاندنا مریشکێ
گەشتا تامێ ژ تەبلاندنا مریشکێ دەستپێدکەت. د دەفرەکا کویر و مەزن دا، ماستی دکەینێ و سیر و زەنجەفیل، زەردەچەو، بیبەرا تیژ، گەرەم ماسالا، کزبرەیا حشک، خویێ و ئاڤا لیمۆنێ لێ زێدە دکەین. تێکەلێ باش تێکڤەدەین تا هەمی تێکەلی ئێک دبن. پاشان پارچێن مریشکێ دکەینە د ناڤ دا و باش وەردگێڕین دا کو هەمی ب تێکەلی بهێنە داپۆشین. دەفرێ دگرین و دکەینە د سەلاجێ دا بۆ دەمێ کێمتر ژ دوو دەمژمێران، و باشترە شەڤەکێ هەمیێ بمینیت دا کو مریشک گەلەکا نەرم بیت و تامێ باش بکێشیتە خۆ.
گاڤا دووەم: سۆرکرنا پیازێ و ئامادەکرنا بنەغەی
د مەنجەلەکا مەزن دا ل سەر ئاگرەکێ ناڤنجی، زەیتێ یان روینی دکەینێ. دەمێ گەرم دبیت، پیازێ لێ زێدە دکەین و بەردەوام تێکڤەدەین تا رەنگێ وێ دبیتە قەهوەییێ زێڕی و تێق تێقۆک. ئەڤ گاڤە گەلەکا گرنگە چونکی پیازا سۆرکری روحا بریانیێ یە. نیڤا پیازا سۆرکری دەردێخین و دکەینە سەر کلینێسێ چێشتخانێ دا کو زەیتا وێ بمێژیت، و دێ هەلگرین بۆ خەملاندنێ و د ناڤبەرا تەخان دا.
گاڤا سێیەم: چێکرنا مریشکێ
د هەمان مەنجەل دا کو نیڤا پیازێ و زەیت تێدا ماینە، پارچێن مریشکێ دگەل هەمی تێکەلا وێ دکەینێ. مریشکێ باش تێکڤەدەین ل سەر ئاگرەکێ بلند بۆ دەمێ پێنج خۆلەکان تا رەنگێ وێ دهێتە گوهۆڕین. پاشان تەماتا هویرکری و بیبەرا کەسک و نیڤا کزبرە و نەعنایێ لێ زێدە دکەین. ئاگری کێم دکەین، مەنجەلێ دگرین، و دهێلین مریشک بۆ دەمێ بیست و پێنج تا سی خۆلەکان بکوڵیت تا ب تەمامی چێدبیت و ئاڤا وێ خەست دبیت.
گاڤا چارەم: کەلاندنا برنجی
د ڤی دەمی دا، برنجی ئامادە دکەین. د مەنجەلەکا دی یا مەزن دا، ئاڤەکا زۆر دگەل بهاراتێن دروست (دارچین، هێل، مێخەک، گەلا غارێ)، خویێ و زەیتێ دکەلینین. دەمێ ئاڤ ب هێز دکەلیت، برنجێ تەقاندی و پاقژکری دکەینێ. دهێلین برنج بکوڵیت بۆ دەمێ حەفت تا نەه خۆلەکان بتنێ. ئارمانج ئەوە کو برنج بتنێ ب رێژەیا حەفتێ ژ سەدێ بکوڵیت، چونکی دێ پاشان دگەل مریشکێ ب تەمامی چێبیت. برنجی ژ ئاڤێ دپاڵێوین و ددانینە رەخەکی.
گاڤا پێنجەم: دانانا تەخێن بریانیێ
ئەڤجارە ڤەگەڕی سەر مەنجەلا مریشکێ. پشتراست ببە کو هندەک ئاڤا خەست ل بنێ مەنجەلێ مایە دا کو برنج نەسوژیت. برنجێ کەلاندی و پاڵای ب یەکسانی بەلاڤ بکە ل سەر تەخا مریشکێ. پاشان پیازا سۆرکری یا تێق تێقۆک یا مە هەلگرتی بوەشینە سەر برنجی، و کزبرە و نەعنایا مای ژی لێ زێدە بکە. ل دوماهیێ، شیرێ زەعفەران تێدا ب شێوەیێ هێلێن هەرەمەکی بڕێژە سەر برنجی، ئەڤ چەندە دێ رەنگێن سپی و زەرد و پرتەقالی دەتە برنجی.
گاڤا شەشەم: قۆناغا هەلمێ (دەمکرن)
سەرێ مەنجەلێ ب پارچەکا قوماشێ پاقژ یان وەرەقێ ئەلەمنیۆمێ دگرین، پاشان قەپاغێ مەنجەلێ ب توندی دادەین دا کو هەلم دەرنەکەڤیت. مەنجەلێ ددانینە سەر ئاگرەکێ گەلەک و گەلەک کێم (باشترە پارچەکا ئاسنی ل بن دانی بۆ بەلاڤکرنا گەرمێ) و بۆ دەمێ بیست تا بیست و پێنج خۆلەکان دهێلین. د ڤێ قۆناغێ دا برنج دێ تاما مریشکێ و بهاراتان کێشیتە خۆ و ب هێدی چێبیت.
سێیەم: نهێنیێن سەرکەفتنا بریانیێ و رێکا پێشکێشکرنێ
دا کو مسۆگەر ببی بریانیا تە هەر جار سەرکەفتی بیت، پێدڤیە ئاگەهت ژ جۆرێ برنجی هەبیت، برنجێ بەسمەتی یێ درێژ یێ کۆن باشترین ئەنجام ددەت و هەڤیر نابیت. هەروەسا نابیت برنج ل دەسپێکێ گەلەک بهێتە کەلاندن دا کو ل دەمێ هەلمێ نەشکێت. بکارئینانا روینێ کوردی ل شوینا زەیتا ئاسایی ئاستێ خوارنێ بلند دکەت و تامەکا هندی یا رەسەن ددەتێ.
پشتی دەمێ هەلمێ ب دوماهی دهێت، مەنجەلێ ژ سەر ئاگری لادە و بۆ دەمێ دەه خۆلەکان بهێلە بەری ڤەکەی. ل دەمێ پێشکێشکرنێ، کەچکەکێ تەخت یێ مەزن بکاربینە بۆ کێشانا بریانیێ ژ بنێ مەنجەلێ بەرەڤ سەر ب ئاگەهداری، دا کو پارچەکا مریشکێ دگەل برنجێ رەنگاوڕەنگ و ئاڤا وێ دەربکەڤیت بێی کو دەنکێن برنجی بهێنە پانکرن.
بریانیێ دکەینە د دەفرەکا پێشکێشکرنێ یا مەزن دا و ب هندەک چەرەزێن سۆرکری وەک کاژۆ و باهیڤان دخەملینین ئەگەر تە بڤێت. ئەڤ خوارنە ب گەرمی دهێتە پێشکێشکرن دگەل زەلاتەیا ماست و خەیار و نەعنایێ (زەلاتەیا رایتا) کو دهێتە بکارئینان بۆ سارکرنا تیژاتیا بهاراتان، دگەل زەلاتەیەکا کەسک یا تەزە، دا کو ببیتە ژەمەکا تەمام کو دلێ هەمی کەسان خوش بکەت.
بوچونا خو لسەر بابەتی بدە