باژێرێ لەندەن
باژێرێ لەندەن :
لەندەن: باژێرێ مژێ و پایتەختێ دیرۆک و سەردەمیانێ
باژێرێ لەندەن، پایتەختێ شانشینا ئێکگرتی، ئێکە ژ دیارترین باژێرێن جیهانێ یێن کو د درێژاهیا سەردەمان دا شیایە دیرۆکا کەڤن و سەردەمیانێ پێکڤە گرێدەت. ئەڤ باژێرێ دلڕەڤێن ل سەر کەنارێن رویبارێ تێمز ل باشوورێ بەریتانیا دکەڤیت، و ب سەنتەرەکێ سەرەکی یێ سیاسی، ئابووری، رەوشەنبیری و هونەری دهێتە هەژمارتن، کو سالانە ملیۆنان گەشتیار ژ هەمی جیهانێ بەرەڤ خۆ رادکێشیت.
لەندەن ل سەر دەستێ رۆمانیان بەری نێزیکی دوو هزار سالان هاتە ئاڤاکرن، و وێ دەمێ ناڤێ لۆندینیۆم لێ کربوو. ژ وی دەمی وەرە، باژێری گوهۆڕینێن مەزن یێن دیرۆکی ب خۆ ڤە دیتینە، ژ سەردەمێن ناڤین و شۆرەشا پیشەسازی هەتا گەهشتیە پێگەهێ خۆ یێ نوکە وەک سەنتەرەکێ دارایی یێ جیهانی. لەندەن بەرامبەر ئاستەنگێن مەزن راوەستایە، وەک سۆتنا مەزنا لەندەنێ ل سالا ١٦٦٦، و بۆردۆمانا ئەسمانی د شەڕێ جیهانیێ دووێ دا، و هەر جارەکێ ژ ناڤ خۆلیێ رادبوو دا کو خۆ ب شێوەیەکێ جوانتر و پێشکەفتیتر ئاڤا بکەتەڤە.
دەمێ بەحسێ نیشانێن لەندەنێ دکەین، مرۆڤ نەشێت چاڤێ خۆ ژ وێ جۆراوجۆرییا تەلارسازیێ بپۆشیت کو ژ قەلایێن دیرۆکی دەستپێدکەت هەتا دگەهیتە ئاڤاهیێن بلند یێن سەردەم. کۆچکا باکینگهام وەک سیمبۆلێ سیستەمێ شاهانە یێ بەریتانی دیار دبیت، کو گەشتیار حەز دکەن تەماشەی رێورەسمێن گوهۆڕینا پاسەوانان بکەن. ل نێزیک وێ ژی، دەمژمێرا بیگ بێن یا ناڤدار و پەرلەمانێ شانشینا ئێکگرتی وەک شاهد ل سەر دیموکراسیەتا کەڤن راوەستاینە. هەر ل دۆر بورجا لەندەنێ، ئەو چیرۆکێن هەڤرکی و دەستهەلاتێ د درێژاهیا چەرخان دا دگێڕیت، د هەمان دەم دا چەرخێ لەندەنێ (London Eye) دیمەنەکێ پانۆرامایی یێ جوان نیشان ددەت کو جوانییا باژێری و پێچ و چەمانێن رویباری دیار دکەت.
لەندەن ب جۆراوجۆرییا خۆ یا رەوشەنبیری یا بێوێنە ژی یا نیاسییە، ئەو باژێرەکە کو سەدان نەتەوان ب خۆ ڤە دگریت و ب پتر ژ سێ سەد زمانان تێدا دهێتە ئاخفتن. ئەڤێ جۆراوجۆریێ کارتێکرنەکا ئەرێنی ل سەر دیمەنێ هونەری و خوارنێ کریە. ل دەڤەرا وێست ئێند، حەزژێکەرێن شانۆیێ باشترین نمایشێن جیهانی دبینن کو هەڤرکییا نمایشێن برۆدوەی ل نیویۆرکێ دکەن. هەروەسا باژێر مۆزەخانەیێن ل سەر ئاستێ جیهانێ ب خۆ ڤە دگریت، وەک مۆزەخانەیا بەریتانی کو گەنجینەیێن شۆنەواری ژ هەمی جیهانێ تێدا نە، و گەلەریا تێت مۆدێرن بۆ هونەرێ سەردەم، و مۆزەخانەیا نیشتمانی ل گۆڕەپانا ترافلگار.
ژ لایێ ئابووری ڤە، لەندەن دڵێ لێدەرێ دارایی یێ جیهانێیە. دەڤەرا سیتی مالا مەزنترین بانک و سازیێن دارایی یێن نێڤدەولەتییە، کو وێ دکەتە یاریزانەکێ سەرەکی د ئابوورێ جیهانێ دا. ل پال لایەنێ کار و بزنسی، لەندەن رووبەرێن کەسک یێن بەرفرەهـ دابین دکەت کو وەک سیهێن باژێرێ قەرەبالغ دهێنە هەژمارتن. هاید پارک، ریجێنتس پارک، و سانت جێیمس پارک، جهێن نموونەیی نە بۆ رەڤین ژ دەنگەدەنگێ ژیانا رۆژانە و چێژوەرگرتن ژ سروشتی و تەناهیێ د ناڤ جەرگێ پایتەختی دا.
هاتن و چوون ل لەندەنێ ب خۆ ئەزموونەکا تایبەتە، پاسێن سۆر یێن دوو نهۆمی بووینە نیشانەکا جیهانی کو ب ڤی باژێری ڤە یا گرێدایە. هەروەسا سیستەمێ میترۆیا بن ئەرد، کو ب زە تیوب دهێتە نیاسین، کۆنترینە ل جیهانێ و هەمی ئالیێن باژێری ب کارامەییەکا مەزن ب ئێک ڤە گرێدەت. پیاسەکرن د جادەیێن وەک ئۆکسفۆرد و ریجێنت ستریت دا ئەزموونەکا بازاڕکرنێ یا بێوێنە پێشکێش دکەت، کو ناڤدارترین مارکەیێن جیهانی ل پال دکانێن دیرۆکی یێن کەڤن دهێنە دیتن.
ژ لایێ پەروەردە و فێرکرنێ ڤە، لەندەن پلەیەکا بلند ل سەر ئاستێ جیهانێ هەیە، چونکی زانکۆیێن ناڤدار وەک زانکۆیا لەندەن (UCL) و کۆلێژا لەندەن بۆ ئابووری تێدا نە، کو هزاران قوتابی و ڤەکۆلەران بەرەڤ خۆ رادکێشن و پشکداریێ د دەوڵەمەندکرنا ژینگەها هزری و زانستی یا باژێری دا دکەن.
د دوماهیێ دا، دشێین بێژین کو لەندەن تەنێ باژێرەک نینە، بەلکو جیهانەکا بچووککرییە کو دیرۆکا مرۆڤایەتیێ و هیڤیێن پاشەڕۆژێ کۆم دکەت. ئەو جهەکە کو تێدا رابردوو و نوکە ب هەماهەنگیەکا بێوێنە دگەهنە ئێک. چ تو ل دویڤ زانینێ بگەرێی، یان حەزژێکەرێ هونەری بی، یان پیاوێ کار بی، لەندەن هەمیشە تشتەک یێ هەی پێشکێشی تە بکەت. ئەڤ باژێرە دێ مینیتە ژێدەرێ ئیلهامێ بۆ هۆزانڤان و نڤیسەران، و جهەک کو چاڤ ژێ تێر نابن، چونکی بەردەوام خۆ نوی دکەتەڤە و ل سەر پاراستنا روحا خۆ یا دیرۆکی یا کو چ جاران بەرزە نابیت بەردەوامە. سەرەدانا لەندەنێ تەنێ گەشتەکا گەشتیاری نینە، بەلکو چوونە د ناڤ کویراتیا شارستانیەتەکێ دا کو پشکەکا مەزن ژ روویێ جیهانا سەردەم پێکئینایە.
بوچونا خو لسەر بابەتی بدە