هەیڤا رەمەزانا پیروز
هەیڤا رەمەزانا پیروز :
دەستپێک :
هەیڤا ڕەمەزانا پیرۆز ڕوودانەکا گەردوونی و ڕەوحی یە کو بتنێ نە هەیڤا نەهێ یە د سالنامەیا کۆچی یا هەیڤی دا. ئەڤە وێستگەها سالانە یا مەزنە کو چاڤێن موسلمانان ل ڕۆژهەلات و ڕۆژئاڤایێ ئەردی ل سەرن، و تێدا تەرازوویا ژیانا ڕۆژانە دهێتە گوهۆڕین، و گیان بلند دبن، و دەرگەهێن ئەسمانی ڤە دبن. ڕۆژیگرتن د ڤێ هەیڤێ دا بتنێ نەخوارن و نەڤەخوارن نینە، بەلکو پرۆسەیەکا دووبارە ئاڤاکرنا نەفسا مرۆڤی یە، و ڕێکخستنا ڕەوشتی یە، و نویژەنکرنا پەیمانێ یە دگەل خودایێ مەزن و بلند. پەیڤا ڕەمەزان ژ لایێ زمانەوانی ڤە ژ ڕەمضاء هاتیە، کو واتا وێ گەرمیا زۆرە، و هاتیە گۆتن کو ئەڤ ناڤە ژبەر هندێ یە چونکی هەیڤ کەفتیە د وەرزەکێ گەلەک گەرم دا دەما ناڤ لێ هاتیە کرن، و هندەک دبێژن چونکی گونەهـ تێدا دهێنە سۆتن هەروەک چەوا بەرد ژ گەرمیا زۆر دسوژن. ئەڤ ڕاپۆرتە هەول ددەت بچیتە د ناخێ ڤێ هەیڤا فەزیلەت دا، و لایەنێن فقهی، ڕەوحی، ساخلەمی، جڤاکی و دیرۆکی دیار بکەت، دا کو وێنەیەکێ تەمام ل دۆر خودانێ هەیڤان پێشکێش بکەت.
پێگەهێ ئایینی و ڕەوحی یێ هەیڤا ڕەمەزانێ :
هەیڤا ڕەمەزانێ پیرۆزیا خۆ یا مەزن ژ وێ چەندێ وەردگریت کو ئەو دەمێ هەلبژارتی یێ خودایێ مەزن بوو بۆ هنارتنا دەستوورێ خۆ یێ هەتا هەتایێ بۆ مرۆڤایەتیێ، کو ئەو ژی قورئانا پیرۆزە. خودایێ مەزن دبێژیت: هەیڤا ڕەمەزانێ ئەوا قورئان تێدا هاتیە خارێ وەک ڕێنیشاندەر بۆ مرۆڤان و بەلگەیێن ڕۆهن ژ ڕێنمایی و جوداکەرێ د ناڤبەرا حەق و باطلی دا. د شەڤەکا ڤێ هەیڤێ دا، کو شەڤا قەدرێ یە، ئەسمان ب ئەردی ڤە هاتە گرێدان، و وەحی ب سەر دلێ پێغەمبەر محەمەدی (سلاڤێن خودێ ل سەر بن) هاتە خارێ، دا کو دەسپێکا سەردەمەکێ نوی ژ ڕۆناهی و هیدایەتێ ڕابگەهینیت.
ژ فەزیلەتێن ڤێ هەیڤێ یێن د سوننەتا پێغەمبەری دا هاتین، ئەوە کو دەرگەهێن بەهشتێ تێدا ڤە دبن، و دەرگەهێن دۆژەهێ دهێنە گرتن، و شەیتان دهێنە زنجیرکرن، ئەڤ چەندە ژینگەکا ڕەوحی یا پاقژ پەیدا دکەت کو هاریکاریا مرۆڤی دکەت بۆ عیبادەتی. ئەڤە هەیڤا لێبۆرینێ یە، کو خێر تێدا چەند جاران زێدە دبن، و بانگکەرەک بانگ دکەت: ئەی طالبێ خێرێ وەرە پێش، و ئەی طالبێ شەڕی خۆ بگرە.
ڕۆژیگرتن د ڕەمەزانێ دا کۆچکا چارێ یە ژ پێنج کۆچکێن ئیسلامێ، و فەرزەکا جێگیرە ل سەر هەر موسلمانەکێ بالغ، عاقل، ساخلەم و نیشتەجێ. خودایێ مەزن ڕۆژیگرتن بۆ خۆ جودا کریە ژ ناڤ هەمی عیبادەتێن دی، د حەدیسەکا قودسی دا خودایێ مەزن دبێژیت: هەر کارەکێ کورێ ئادەمی دکەت بۆ وی یە، بتنێ ڕۆژی نەبیت، ئەو بۆ منە و ئەز دێ پاداشتێ وێ دەم. ئەڤ جوداکرنە نیشانا نهێنیا ئیخلاصی یە د ڕۆژیێ دا، چونکی ئەو عیبادەتەکێ ڤەشارتی یە و کەس ژێ نوزانیت بتنێ خودێ نەبیت، بەروڤاژی نویژێ یان حەجێ کو عیبادەتێن دیارن.
فقهـ و ئەحکامێن ڕۆژیگرتنێ :
ڕۆژیگرتن د شەرعی دا بریتی یە ژ خۆگرتن ژ وان تشتێن ڕۆژیێ دشکێنن ژ سپێدەهیا ڕاست هەتا ئاڤابوونا ڕۆژێ، ب نێتا نێزیکبوونێ ژ خودایێ مەزن. ڕۆژیێ دوو کۆچکێن سەرەکی هەنە: یا ئێکێ نێتە، و جهێ وێ دلە، کو ئەو ژی بڕیاردانە ل سەر ڕۆژیگرتنێ، و یا دووێ خۆگرتنە ژ هەمی تشتێن ڕۆژیێ دشکێنن.
تشتێن ڕۆژیێ دشکێنن و جۆرێن وان:
ئەو تشتێن ڕۆژیێ دشکێنن دابەش دبن بۆ وان تشتێن دچنە د ناڤ زکێ مرۆڤی دا ب ڕێکا دەڤی وەک خوارن و ڤەخوارن ب ئەنقەست، و تشتێن د وێ واتاێ دا وەک دەرزیێن مفا (مغذی). هەروەسا هندەک تشتێن مەعنەوی هەنە کو پاداشتێ ڕۆژیێ ژ ناڤ دبەن ئەگەر ڕۆژیێ ب خۆ ژی نەشکێنن ژ لایێ فقهی ڤە، وەک پاشملە ئاخفتن (غەیبەت)، دووڕویی و گۆتنا درەوێ. هەر کەسێ گۆتنا درەوێ و کارکرن ب وێ نەهێلیت، خودێ چ پێدڤی ب وێ نینە کو ئەو خوارن و ڤەخوارنا خۆ بهێلیت.
خودان عوزر و ڕوخسەت:
ئیسلام ئایینێ ساناهیێ یە، و خودایێ دانای ڕەوشا خەلکی بەرچاڤ وەرگرتیە، لەوما ڕوخسەت داینە خودان عوزران. نەخۆشێ کو هیڤیا چاکبوونێ لێ دهێتە کرن، و گەشتیار، بۆ وان هەیە ڕۆژیا خۆ بخۆن و پاشێ دێ گرتنەوە (قەزا) کەن. بەلێ نەخۆشێ ب نەخۆشیەکا دومدرێژ کو هیڤیا چاکبوونێ لێ نینە، و پیرێ پەککەفتی کو نەشێت ڕۆژیێ بگریت، دێ فیدیێ دەن (خوارنا هەژارەکێ بۆ هەر ڕۆژەکێ). و ژنا بێ نویژ (حائض) و یا د نێفاسێ دا، بۆ وان حەرامە ڕۆژیێ بگرن و دێ پشتی ڕەمەزانێ قەزا کەن.
سوننەتا پاشیڤێ و بەربانگێ:
ژ سوننەتێن پشتڕاستکری یێن ڕۆژیێ پاشیڤە، و پێغەمبەری (سلاڤێن خودێ ل سەر بن) گۆتیە کو بەرەکەت تێدا هەیە، و ئەو خوارنە کو هێزێ ددەتە ڕۆژیگری بۆ ڕۆژا وی، و باشترە بهێتە پاشخستن هەتا نێزیکی سپێدێ. لایێ بەربانگێ ڤە، سوننەت ئەوە زوو بهێتە شکاندن هەر کو ڕۆژ ئاڤا بوو، و دەسپێکرن ب خورمێ و ئاڤێ ب دویڤچوونا پێغەمبەری، ژبەر مفایێ وێ یێ ساخلەمی بۆ ئامادەکرنا گەدەی بۆ وەرگرتنا خوارنێ.
ڕەوحیەت و عیبادەتێن دگەل دا :
ڕەمەزان بتنێ نەخوارن نینە، بەلکو وەرزەکێ چڕە بۆ عیبادەتێن جودا جودا کو گیانی پاقژ دکەن.
نڤێژا تەراویح و شەڤ نڤێژ:
ڕەمەزان ب شێوەیەکێ نێزیک ب نویژا تەراویح ڤە گرێدایە، کو سوننەتەکا پشتڕاستکری یە و ب کۆمەڵ د مزگەفتان دا دهێتە کرن پشتی نویژا عیشا. ناڤێ وێ ژ وێ چەندێ هاتیە چونکی نویژکەران د ناڤبەرا هەر چار ڕەکاعەتان دا بێهنڤەدان دکر ژبەر درێژیا ڕاوەستانێ. نویژا تەراویح نیشانا ئێکگرتنا ئیسلامی یە، کو ڕێز ل دویڤ ئیمامان ڕادوەستن بۆ بهیستنا ئایەتێن قورئانێ. و عیبادەت زێدەتر دبیت د دەهـ شەڤێن دوماهیێ دا، کو موسلمان شەڤێ ب شەڤنویژێ و تەهەجودێ دبۆرینن، بۆ لێگەرینا شەڤا قەدرێ ئەوا ژ هزار هەیڤان خێرترە.
قورئانا پیرۆز و ڕەمەزان:
هەیڤا ڕەمەزانێ هەیڤا قورئانێ یە. جبرائیل (سلاڤ لێ بن) هەر شەڤ د ڕەمەزانێ دا قورئان دگەل پێغەمبەری (سلاڤێن خودێ ل سەر بن) دووبارە دکرەڤە. لەوما موسلمان حەز دکەن زۆر قورئانێ بخوینن و خەتم بکەن. مزگەفت ب دەنگێ خویندنێ تژی دبن، و مال ب زکرێ خودێ ئاڤا دبن.
ئیعتیکاف:
ژ سوننەتێن حەژێکری د دەهـ شەڤێن دوماهیێ دا ئیعتیکافە، کو ئەو ژی مانەوەیە د مزگەفتێ دا ب نێتا تەرخانکرنا دەمی بۆ عیبادەتێ خودێ، و بڕینا پەیوەندیان ژ خەلکی بۆ پەیوەندیێ دگەل خودێ. ئیعتیکاف دەلیڤەیەکە بۆ تەنیابوونێ و حیسابکرن دگەل نەفسێ و ڕێکخستنا کاران بۆ هەمی سالێ.
دوعا و زکر:
ڕۆژیگری دوعایەکا هەی کو ناهێتە ڕەتکرن هەتا ڕۆژیا خۆ دشکێنیت. دەمێن ئاڤابوونا ڕۆژێ و بەری بەربانگێ ژ باشترین دەمانە بۆ قەبوولبوونا دوعایان. ڕۆژیگر دەستێن خۆ بلند دکەن و خێرا دنیا و ئاخریتێ ژ خودێ دخوازن.
لایەنێن پەروەردەیی و ڕەوشتی (قوتابخانا سەبرێ)
ڕەمەزان قوتابخانەیەکا پەروەردەیی یا نایابە، کو ئارمانجا وێ پێگەیاندنا نەوەیەکێ قورئانی یە کو ب ڕەوشتێن ئیسلامێ یێ خەملاندی بیت.
پەروەردەکرنا ئیرادێ و کۆنترۆلکرنا حەزێن نەفسێ:
د جیهانەکێ دا کو ماددەگەری و شەهوەت زال بووینە، ڕەمەزان دهێت دا کو مرۆڤی فێر بکەت چەوا بێژیتە نەفسا خۆ نەخێر. دەما ڕۆژیگر خۆ ژ تشتێن حەلال دگریت (خوارن و ڤەخوارن و هەڤژین) د نێڤا ڕۆژێ دا، ئەو ب شێوەیەکێ کرداری ڕاهێنانێ دکەت ل سەر خۆگرتن ژ تشتێن حەرام د دەرڤەی ڕەمەزانێ دا. ئەڤە خولەکا ڕاهێنانێ یا چڕە د هێزا ئیرادێ دا.
سەبر و خۆڕاگری:
ڕۆژی نیڤا سەبرێ یە. مرۆڤ فێری سەبرێ دبیت ل سەر ئێشا برسیاتی و تێهناتیێ، و سەبرێ ل سەر عیبادەتێ خودێ، و سەبرێ ژ گونەهێن خودێ. ئەڤ سەبرە زێدە دبیت دا کو سەرەدەریێ دگەل خەلکی ژی بگریتەڤە، ئەگەر ئێکێ جنێو دانێ یان شەڕ دگەل کر، بلا بێژیت: ئەز یێ ب ڕۆژی مە.
هەستکرن ب یێن دی:
دەما برسیاتی زکێ دەولەمەندی دئێشینیت، ئەو ب شێوەیەکێ کرداری، نە بتنێ ب ئاخفتن، هەست ب ئازارێن هەژاران دکەت یێن کو دبیت برسیاتی هەڤالێ وان بیت د درێژیا سالێ دا. ئەڤ هەستە دلۆڤانیێ د دلان دا پەیدا دکەت، و پالپێوەنەرە بۆ هاریکاریا جڤاکی.
لایەنێن جڤاکی و کەلتووری:
ڕەمەزان ب ڕەنگەکێ جڤاکی یێ جودا دهێتە نیاسین ژ هەیڤێن دی یێن سالێ. عاداتێن خەلکی دهێنە گوهۆڕین، و ژیانا جڤاکی ب هێز دکەڤیت.
سیلە ڕەحم و گرێدانا خێزانی:
سفرەیا بەربانگێ ئەو ژڤانێ سالانە یە کو خێزانێ کۆم دکەت. خەلک حەز دکەن ل سەر ئێک سفرە کۆم ببن، و داخوازکرن و مێڤانداری د ناڤبەرا خزم و هەڤالان دا زێدە دبن. ئەڤ پەیوەندیە بەندێن خێزانی ب هێز دکەت و کێشەیێن د ناڤبەرا وان دا ناهێلیت.
سفرەیێن ڕەحمانێ و تەکافول:
ژ دیارترین دیمەنێن جڤاکی د وەڵاتێن ئیسلامی دا سفرەیێن ڕەحمانێ نە، کو تێنە و سفرە د جاددە و گۆڕەپانان دا دهێنە ڕاخستن بۆ خوارنپێدانا هەژاران و ڕێبواران. خێرخواز و کۆمەلەیێن خێرخوازی و گەنجێن خۆبەخش پێشبڕکێی دکەن بۆ خزمەتکرنا ڕۆژیگران.
سەرفیترا:
د دوماهیا هەیڤێ دا، سەرفیترا فەرز دبیت، کو فەرزەکا جڤاکی یە و ئارمانجا وێ پاقژکرنا ڕۆژیگری یە ژ ئاخفتنێن زێدە، و تێرکرنا هەژارانە ژ داخوازکرنێ د ڕۆژا جەژنێ دا. ئەڤ یاسایە دابین دکەت کو کەیف و خۆشی هەمی تەخێن جڤاکی بگریتەڤە.
عادات و تەقالیدێن جودا:
هەر وەڵاتەکێ ئیسلامی تامەکا خۆ یا تایبەت هەیە د ڕەمەزانێ دا. ل مسرێ فانووس و خەملاندنا جاددەیان هەیە، ل کەنداڤی قەرقێعان هەیە، و ل کوردستانێ و وەڵاتێن شامێ خوارن و شرینیێن تایبەت ب ڤێ هەیڤێ ڤە هەنە. دەنگێ پاشیڤخوان (موسەحەراتی) کو د ناڤ کۆڵانان دا دگەڕیێت دا خەلکی ژ خەو ڕاکەت هێشتا وەک نەریتەکێ زیندی ل هندەک جهان مایە.
مفایێن ساخلەمیێ یێن ڕۆژیێ :
پزیشکیا نوی ئەوە پشتڕاست کر کو شەرعی ئاماژە پێ دای ژ مفایێن ڕۆژیێ، کو ڕۆژی وەک پرۆسەیەکا چێکرنا سالانە یا گشتی یە بۆ ئەندامێن لەشی.
بێهنڤەدانا کۆئەندامێ هەرسی:
ڕۆژی بێهنڤەدانەکا پێدڤی ددەتە کۆئەندامێ هەرسی. ل شوینا کارێ بەردەوام د هەرشاندنا خوارنێ دا، گەدە و ڕوویڤیک دەمەکی بۆ بێهنڤەدانێ وەردگرن، ئەڤ چەندە کارامەییا مژینێ و مێتابۆلیزمێ باشتر دکەت.
پاقژکرنا لەشی ژ ژەهرێ (Detox):
د دەمێ ڕۆژیێ دا، لەش پەنایێ دباتە بەر چەوریێن کۆمکری بۆ پەیداکرنا وزێ. ئەڤ پرۆسەیە دبیتە ئەگەرێ ڕزگاربوون ژ ژەهرێن د ناڤ چەوریێ دا کۆمبووین. هەروەسا پرۆسەیا خوارنا خانەیان بۆ خۆ (Autophagy) چێدبیت، کو تێدا خانە خۆ ب خۆ پاقژ دکەن ژ پاشمایێن تێکچووی، ئەڤ چەندە گەنجاتیا خانەیان نوی دکەتەڤە.
ڕێکخستنا شەکرێ و فشارا خوینێ و کێشێ:
ڕۆژی هاریکارە د باشترکرنا هەستیاریا ئەنسۆلینی دا، ئەڤ چەندە یا ب مفایە بۆ نەخۆشێن شەکرێ یێن جۆرێ دووێ (ب مەرجێن پزیشکی). هەروەسا دبیتە ئەگەرێ کێمکرنا فشارا خوینێ و کۆلیسترۆلا زیانبەخش. و بێگومان، ڕۆژی دەلیڤەیەکا زێڕینە بۆ کێمکرنا کێشا لەشی بۆ وی کەسێ پێگیر بیت ب سیستەمەکێ خوارنێ یێ هەڤسەنگ.
ساخلەمیا دەروونی و ئەقڵی:
ڤەکۆلینان دیار کریە کو ڕۆژی دەردانی ماددەیێن مفابەخش بۆ مێشکی زێدە دکەت، کو کارێن مێشکی و میزاجی باشتر دکەت، و دلتەنگی و دڵەڕاوکێی کێم دکەت. ئەو ئارامیا ڕەوحی یا دگەل ڤێ هەیڤێ دهێت پشکداریەکا مەزن دکەت د جێگیربوونا دەروونی دا.
ڕەمەزان د دیرۆکێ دا (هەیڤا سەرکەفتنان)
بەروڤاژی هندەک دبینن کو ڕۆژی دبیتە ئەگەرێ تەمەلیێ، دیرۆکا ئیسلامی شاهدە کو ڕەمەزان هەیڤا کار و جیهاد و سەرکەفتنێن مەزن بوویە.
غەزووەیا بەدرا مەزن (١٧ ڕەمەزان ٢ مشەختی):
ئێکەم شەڕێ یەکلاکەرەوە د دیرۆکا ئیسلامێ دا د ڕەمەزانێ دا بوو. تێدا کۆمەکا کێم یا باوەرداران ب سەر کۆمەکا زۆر یا موشریکان دا سەرکەفت، و جوداهی د ناڤبەرا حەق و باطلی دا کر.
فەتحا مەککە (٢٠ ڕەمەزان ٨ مشەختی):
مەزنترین سەرکەفتن کو مالا خودێ ژ بتان پاقژ کر. پێغەمبەر (سلاڤێن خودێ ل سەر بن) وەک سەرکەفتیەکێ متەوازیع چووە د ناڤ مەککێ دا و ل خەلکێ وێ بووری، و بنەمایێن لێبۆرینێ چەسپاندن.
شەڕێ عەین جالوت (٢٥ ڕەمەزان ٦٥٨ مشەختی):
د ڤێ هەیڤێ دا، موسلمانان ب سەرکردایەتیا قەتەز و بێبەرس شیا پێشڕەویا مەغۆلان بوەستینن ئەوا هەڕەشە ل مرۆڤایەتیێ دکر. عەین جالوت وەرچەرخانەکا دیرۆکی بوو کو هەبوونا ئیسلامێ پاراست.
فەتحا ئەندەلوسێ (ڕەمەزان ٩٢ مشەختی):
تارق بن زیاد گەهشتە کەنارێن ئەندەلوسێ د ڕەمەزانێ دا، دا کو چیرۆکا شارستانیەتا ئیسلامی ل وێ دەرێ دەستپێ بکەت ئەوا هەشت سەد سالان بەردەوام بووی.
شەڕێ دەهێ ڕەمەزانێ (١٣٩٣ مشەختی - ١٩٧٣ زاینی):
د سەردەمێ نوی دا، سوپایێ مسرێ د نێڤا ڕۆژا ڕەمەزانێ دا هێلا بارلیف تێکشکاند و کەرامەتا عەرەبی زڤڕاند، و هێزا خۆ ژ درووشمێ الله اکبر و ڕەوحیەتا ڕۆژیێ وەرگرت.
دەهـ شەڤێن دوماهیێ و شەڤا قەدرێ :
دەما هەیڤ بەرەڤ دوماهیێ دچیت، پێشبڕکێ گەرمتر دبیت. دەهـ شەڤێن دوماهیێ تاجا ڕەمەزانێ نە، و تێدا پێغەمبەری (سلاڤێن خودێ ل سەر بن) زێدەتر عیبادەت دکر و خێزانا خۆ ژ خەو ڕادکر.
نهێنیا شەڤا قەدرێ:
ئەو شەڤە یا قورئان تێدا هاتیە خارێ، و شەڤەکا ب بەرەکەتە کو تێدا قەدەرێن خەلکی بۆ سالا بهێت دهێنە نڤیسین. عیبادەت تێدا بەرامبەر عیبادەتێ ٨٣ سال و ٤ هەیڤانە. خودێ ئەڤ شەڤە ڤەشارتیە د شەڤێن تاک دا ژ دەهـ شەڤێن دوماهیێ دا کو خەلک د هەمی شەڤان دا هەول بدەن.
مالئاڤاهیا هەیڤێ و پێشوازیا جەژنێ:
دگەل ئاڤابوونا ڕۆژا دوماهیێ ژ ڕەمەزانێ، هەست تێکەل دبن د ناڤبەرا خەمگینیێ بۆ ژ دەستدانا هەیڤا ڕەحمێ، و کەیفخۆشیێ ب تمامکرنا عیبادەتی و هاتنا جەژنا ڕەمەزانێ. سوننەتە شەڤا جەژنێ تەکبیر بهێنە گۆتن وەک مەزنکرنا خودێ و سوپاسگۆزاری بۆ وێ تەوفیقا وی دایە مە بۆ ڕۆژی و نویژان.
ئامۆژگاری بۆ مفا وەرگرتن ژ هەیڤێ :
دا کو ڕەمەزان نەبیتە بتنێ عاداتەکێ سالانە یێ بێ گیان، یان وەرزەک بۆ زێدەخواریێ و تەماشەکرنا تەلەفزیۆنێ، پێدڤیە موسلمان پلانا باش بۆ دابنیت.
کێمکرنا خوارنێ: زێدەخواری د بەربانگێ دا حیکمەتا ڕۆژیێ ژ ناڤ دبەت و لەشی گران دکەت ژ عیبادەتی. پێدڤیە پشت ب خوارنێن هەڤسەنگ بهێتە بەستن.
ڕێکخستنا دەمی: دانانا خشتەکێ ڕۆژانە کو دەمێن خویندنا قورئانێ، زکر، سیلە ڕەحم، کار و خەوێ تێدا دیار بن. دویرکەفتن ژ شەڤبێریێن بێ مفا.
دویرکەفتن ژ تشتێن مژوولکەر: تۆرێن جڤاکی و ڕاگەهاندن دەمێ ڕۆژیگری ددزن. پێدڤیە مرۆڤ یێ هشیار بیت.
خێرکرنا ڕۆژانە: ئەگەر ب تشتەکێ کێم ژی بیت، دا کو مرۆڤ د ڕێزا خێرخوازان دا بیت د درێژیا هەیڤێ دا.
نویژەنکرنا تۆبێ: ڕەمەزان دەلیڤەیە بۆ ژێبرنا گونەهێن بوری، پێدڤیە مرۆڤ پشتی ڕەمەزانێ یێ گوهۆڕی بیت بەرەڤ باشتر.
دوماهی :
هەیڤا ڕەمەزانا پیرۆز دیاریەکا خودایی یە، و خولەکا ڕاهێنانێ یا سالانە یا گشتی یە، کو گرنگیێ ب ساخلەمیا گیان و لەش و جڤاکی ددەت. ئەڤە هەیڤەکە کو تێدا ڕەحمەتا خودێ بۆ بەندەیێن وی دیار دبیت، و مەزناهیا ئیسلامێ وەک سیستەمەکێ ژیانێ یێ تەمام نیشان ددەت. ب ڕێکا ڕۆژیێ، مرۆڤ بلند دبیت ب سەر پێدڤیێن لەشێ خۆ دا، دا کو د ئەسمانێ ڕەوحیەتێ دا بگریت، و فێر دبیت کو بهایێ وی نە د وێ چەندێ دا یە کا چ دخۆت و چ ڤەدخۆت، بەلکو د وان بەها و تەقوا و ئیرادێ دا یە کو هەلگرتینە.
ڕەمەزان دەلیڤەیا ڕاستەقینە یە بۆ گوهۆڕینێ، و بۆ هەر کەسێ بڤێت ژ نوی ژ دایک ببیت. هەر کەسێ ب باوەری و ب هیڤیا پاداشتی ڕۆژیێ بگریت و شەڤنویژان بکەت، دێ ژێ دەرکەڤیت یێ پاقژ هەروەک وێ ڕۆژا ژ دایک بووی. مەبەست نە بتنێ گرتنا دەڤی یە ژ خوارنێ، بەلکو گرتنا ئەندامێن لەشی یە ژ گونەهان، و گرتنا دلی یە ژ وابەستەبوونێ ب غەیری خودێ. بلا ئەم هەول بدەن ڕەمەزان ببیتە وێستگەها پڕکرنا سووتەمەنیا ئیمانی کو تێرا مە بکەت بۆ ڕووبەڕووبوونا تەحەدیاتێن ژیانێ د درێژیا سالێ دا.
مفاوەرگرتن ژ ڤێ هەیڤا مەزن پێدڤی ب هشیاریێ ب ئارمانجێن وێ هەیە، و بڕیاردان ل سەر بکارئینانا دەمژمێرێن وێ، و تەوفیق ژ خودایێ مەزن. ئەم ژ خودێ دخوازین مە بگەهینیتە ڕەمەزانێ، و هاریکاریا مە بکەت تێدا بۆ ڕۆژی و نویژ و کارێن خێرێ، و ژ مە و ژ وە قەبوول بکەت، و بەرەکەتێن وێ ل سەر ئوممەتا ئیسلامی و مرۆڤایەتیێ هەمیێ بزڤڕینیت ب خێر و خۆشیێ.
هوسا ئەم دبینن کو ڕەمەزان بتنێ چەند ڕۆژەکێن کێم نینن کو دەرباز دبن، بەلکو ئەو شێوازەکێ ژیانێ یێ بچووککری یە، کو باشترین وێنەیێ مە نیشانی مە ددەت، دا کو ئەم هەول بدەن وی وێنەی بپارێزن پشتی هەیڤ دچیت. ئەو شوینەوارێ ڕەمەزان د ناخێ مرۆڤی دا دهێلیت، و ئەو ئارامیا د چێتە د دلان دا، و ئەو تەبایا د ناڤ جڤاکی دا بەلاڤ دکەت، وێ دکەتە خودانێ هەیڤان و مەزنترین وەرزێ سالێ ب گشتی.
تێڕامانەک د فەلسەفەیا برسیاتیێ دا
ئەو برسیاتیا ڕەمەزان ل سەر مە فەرز دکەت برسیاتیەکا ب کەیفا مرۆڤی یە (اختیاری) کو گەلەک یا جودایە ژ برسیاتیا ژ نەچاری. د برسیاتیا ب کەیفا خۆ دا، مرۆڤ دشێت بخۆت بەلێ ب ئیرادا خۆ خۆ دگریت، ئەڤە ژی لوتکەیا ڕزگاربوونێ یە ژ کۆلەتیا ماددەی. ئەڤ برسیاتیە فترەتێ هشیار دکەت، و مێشکی پاقژ دکەت، و دکەت کو دوعا ژ دلەکێ شکەستی و خاشع دەربکەڤیت. پیاوچاکان برسیاتی وەک ڕێکەک ددیت بۆ لێدانا دەرگەهێن ئەسمانی، چونکی زک ئەگەر تێر بوو هزرا مرۆڤی دکەڤیتە خەوێ، و ئەگەر برسی بوو بەسیرەتا مرۆڤی هشیار دبیت.
د دوماهیێ دا، ڕەمەزان وەک نهێنیەکێ د ناڤبەرا بەندەی و خودایێ وی دا دمینیت، و چیرۆکەکا ئەڤینیێ یە کو هەر سال نوی دبیتەڤە، تێدا هند دیاری و کەرەم هەنە کو ناهێنە هەژمارتن، خۆزی ب وی کەسێ قەدرێ وێ زانی، و مافێ وێ پاراست، و ب خەلاتێ وێ سەرکەفت.
بوچونا خو لسەر بابەتی بدە